Vroeg in de ochtend vertrek ik met drie collega’s naar Sarajevo. Ons doel is de deelname aan de Run to Europe, een loop over slechts 4 km in het centrum van Sarajevo ter gelegenheid van de Dag van Europa in Bosnië Herzegovina. Het evenement staat vooral in het teken van het zoeken van verbinding en het wedstrijdelement is van ondergeschikt belang. Voor deze gelegenheid zijn we gehuld in witte t-shirts die we gisteren nog snel hebben laten bedrukken. De t-shirts zijn voorzien van de vlag van Bosnië Herzegovina en de tekst LOT Travnik. Als we de startplaats naderen trekken we gelijk de aandacht van de media die de camera’s op ons richten. We hebben ons in ieder geval opvallend laten zien; precies zoals voorgenomen.
Een kleine 10 minuten voor de start blijkt dat de organisatie niet helemaal vlekkeloos verloopt. Enkele bobo’s zijn druk in discussie over de looprichting. Moeten de lopers nu linksom of rechtsom? Ik moet er hartelijk om lachen. Om 10:00 uur valt het startschot en op mijn dooie gemak loop ik de 4 km. Het parcours leidt ons over de hoofdwegen in het centrum. Een leuke ervaring. Als ik de finish passeer blijkt dat ik een goede prestatie heb neergezet. Ik krijg namelijk een t-shirt. Alleen de eerste 400 lopers krijgen zo’n kledingstuk!
Na de loop heb ik veel van Sarajevo gezien. Vooral het oude centrum is een aanrader. Er staan genoeg monumentale gebouwen. En natuurlijk ontbreken de winkeltjes voor de toeristen niet. Lopend door een knus en smal straatje met enkele bazaars denk ik gelijk aan het programma “Tussen Kunst en Kitsch”. Hier zou het dan wel “Alleen maar Kitsch” moeten heten.
Lopend door de straten bekruipt mij het gevoel dat een welstandscommissie of iets wat daarop lijkt heel erg nodig is. Prachtige gevels van monumentale panden worden ontsierd door schotelantennes en airconditioning. Cultureel erfgoed staat kennelijk laag op de ladder. Bij het zien van het Witte Bastion, een oud fort dat deels gerestaureerd is, ben ik helemaal met stomheid geslagen. Zo te zien hebben ze voor de restauratiewerkzaamheden goedkope bouwmaterialen gebruikt die bij de eerste de beste doe het zelf zaak zijn gekocht. Helemaal niet in lijn met de oude materialen, foeilelijk en het oogt goedkoop. Een gemiste kans, zeker als je toeristen naar de stad wil lokken.
Tijdens de Bosnische Oorlog is Sarajevo drie jaar lang beschoten. Gemiddeld 329 bominslagen per dag! De inslagen zie je nog steeds door de hele stad. Dat er veel slachtoffers zijn gevallen zie je ook. Lopend over een moslim begraafplaats zie ik alleen maar stenen van mensen die tussen 1991 en 1996 zijn overleden. Genoeg gezien van de stad rijden we terug naar Travnik. Het begint te regenen en vlak voor de eindbestemming ondervinden we nog wat hinder van een kudde schapen die de weg oversteekt. Ruim op tijd voor de bekerfinale tussen Ajax en FC Twente zijn we thuis.