Tijdens de voorbereiding op mijn missie heb ik regelmatig iets te horen gekregen over de IEBL, de Inter Entity Boundary Line. De IEBL verdeelt Bosnië Herzegovina in twee entiteiten, de Federatie van Bosnië Herzegovina en de Servische Republiek. Zie een entiteit als een afzonderlijke zelfstandige eenheid. De IEBL is vastgelegd in het vredesakkoord van Dayton en wordt grotendeels bepaald door de frontlinies aan het eind van de Bosnische Oorlog. Eigenlijk een geforceerde grens dus.
Buiten de federatie en de republiek is er nog een klein gebied met zelfbestuur, het Brčko District. Het district ligt in het noordoosten van Bosnië en Herzegovina en bestaat sinds 8 maart 2000, toen duidelijk werd dat de federatie en de republiek het niet eens konden worden over dit gebied.
Vanuit Travnik, dat in de federatie ligt, starten we een patrouille in de richting van Koricani, dat in de republiek ligt. We rijden door bergachtig gebied en in de hogere regionen is de afgelopen nacht sneeuw gevallen. Sinds gisteravond is het weer behoorlijk omgeslagen. Van zo’n 25 graden naar nog geen 10 graden in Travnik en heel veel regen. In de bergen blijft het kwik met moeite boven het vriespunt.
Door de hevige regenval zijn gevaarlijke situaties ontstaan op de wegen. Stenen en stukken rots zijn naar beneden gekomen. Op sommige plaatsen zijn de obstakels door de dichte mist amper zichtbaar. Noodgedwongen rijden we soms met een slakkengangetje en op enkele plekken schuiven we wat gesteente aan de kant.
Vlak voor Koricani passeren we de IEBL die met een rode streep op het wegdek wordt aangegeven. Achter Koricani maken we een stop bij enkele kliffen. De kliffen zijn berucht vanwege de massamoord op meer dan 200 Bosniakken en Bosnische Kroaten door de Bosnische Serviërs. De mannen waren afgescheiden van een grote groep voormalige gevangenen van het door Bosnisch Serviërs geleide concentratiekamp in Trnopolje. Bij de kliffen van Korićani werden de mannen één voor één doodgeschoten terwijl ze knielend aan de rand van het ravijn zaten.
De Bosnische Oorlog was niet alleen een smerige oorlog, maar ook een merkwaardige. Een oorlog waar buren, vrienden en zelfs familieleden vijanden van elkaar werden. Enkele tolken waar ik mee werk kunnen goed en boeiend vertellen over de geschiedenis van Bosnië Herzegovina, met name over de oorlog. Naarmate ze meer en meer vertellen komen er ook meer stemverheffingen en emoties naar boven. Oud zeer zit voelbaar in hun lijf gebakken.
Dat Bosnië Herzegovina is verdeeld in twee entiteiten geeft eigenlijk al aan dat er geen eenheid is in dit land. Het wantrouwen tussen de verschillende groepen is groot. Dat een land is verdeeld door een grens tussen entiteiten, de Moslim-Kroatische Federatie enerzijds en de Servische Republiek anderzijds, is veelzeggend.