Gisteren en vandaag ben ik in en rondom Novi Travnik actief geweest. Voornamelijk gesprekken met vertegenwoordigers van stadsdelen en dorpjes. Eerdere berichten over de hoge werkloosheid in dit gebied worden keer op keer bevestigd. We spreken dus over zeker 60% van de beroepsbevolking.
Omdat de toekomst er allesbehalve rooskleurig uitziet proberen vooral jongeren hun geluk elders te zoeken. “Als dat zo doorgaat is Novi Travnik over 20 jaar een spookstad.”, zegt een vertegenwoordiger die het wel heel erg somber inziet.
Soms denk ik wel eens: “Kom op mensen, met z’n allen de schouders eronder zetten en samen uit het dal kruipen!” Wellicht iets te kort door de bocht, maar na een paar weken heb ik het gevoel dat die gedachte ijdele hoop is. Veel mensen spreken van een toekomst zonder perspectief. Door de bestuurlijke janboel, de bureaucratie en de corruptie stagneert de ontwikkeling van dit land.
Dat het bestuurlijk niet goed in elkaar zit kan ik met een simpele vaststelling aantonen. De Federatie Bosnië en Herzegovina bestaat uit 10 kantons en ieder kanton heeft zijn eigen ministers. Zo heeft alleen de federatie al 10 ministers van onderwijs, 10 ministers van justitie enz. In totaal meer dan 100 ministers, en die ministers komen ook nog eens uit de verschillende etnische groeperingen. Probeer dan maar eens tot overeenstemming te komen. Met het “poldermodel” valt hier geen eer te behalen.
Van Novi Travnik rijden we verder in de richting van Senkovici. Tijdens de rit passeren we enkele Roma zigeuners die langs de hoofdweg onder erbarmelijke omstandigheden in kleine tentjes en provisorische bouwsels leven. Is dit het leven wat ze willen of hebben ze geen andere keus? Gelet op de auto’s die bij de onderkomens staan ben ik geneigd te denken dat dit hun keuze is.
De dorpjes waar we doorheen rijden zien er stuk voor stuk goed verzorgd uit. In Senkovici zien we enkele bouwvakkers aan het werk bij een oude moskee. Als we onze interesse tonen krijgen we te horen dat de moskee 500 jaar oud is en tot cultureel erfgoed is bestempeld. Met staatssteun wordt de moskee in oude glorie hersteld. De bouwvakkers mogen van geluk spreken dat ze met belastinggeld brood op de plank hebben. Heel veel werklozen in deze regio hebben het nakijken.