In de ochtend rijden we door de vallei achter het plaatsje Kraljevice waar ik nog niet ben geweest. Nog even en dan heb ik ons hele bewakingsgebied gezien. Hoog in Kraljevice ligt op een mooie locatie het kerkhof. Het uitzicht op de bergen is schitterend. Op het kerkhof zijn enkele mannen druk met het bouwen van een rouwkapel. De tekst boven de ingang van het kerkhof maakt duidelijk welk lot ons uiteindelijk allemaal te wachten staat: “Wij waren zoals jullie, en jullie worden zoals wij.”
Dieper in de vallei rijden we door enkele gehuchten. De mensen zijn hier gewoon bezig met leven om te leven. Ze verbouwen wat groenten en fruit en brengen de voorraad brandhout voor de komende winter op peil. Bij een enkel huis staat een koe voor de melk. Regelmatig zie ik mensen de koe uitlaten, op zoek naar een stukje land waar het beest kan grazen. Het leven op het platteland is dus vooral gericht op het voorzien in primaire levensbehoeften.
Op de terugweg naar Travnik maken we nog een stop in de Karaula waar ik op 6 mei een ontmoeting had met een vrouw die goed Duits spreekt. Ik ben toen met haar zoontje op de foto gegaan en van die foto heb ik een afdruk laten maken. De vrouw is thuis en als ik haar de foto en een klein EUFOR presentje voor haar zoontje geef staat ze even met de mond vol tanden. Ze vindt het een mooi gebaar en weet zeker dat haar zoontje er heel blij mee is. Zo zie je maar, het zijn de kleine dingen die het doen.
Terug in Travnik maak ik met de tolk een wandeling door de stad en maak her en der een praatje. Tijdens de wandeling voel ik dat de zon langzaam maar zeker in vorm raakt. De zonnestralen branden op mijn huid. Bosnië en Herzegovina heeft een landklimaat, gekenmerkt door koude winters en hete zomers. Op een terrasje zoeken we de schaduw op.